8 kwietnia 2014

Realizacja przedmiotów ogólnokształcących ujętych w podstawie programowej w zakresie podstawowym i/lub w zakresie rozszerzonym w liceum ogólnokształcącym

1.    Do przedmiotów ogólnokształcących, dla których podstawa programowa przewiduje zakres podstawowy i zakres rozszerzony należą:

•    język polski,
•    język obcy nowożytny,
•    historia,
•    wiedza o społeczeństwie,
•    geografia,
•    biologia,
•    chemia,
•    fizyka,
•    matematyka,
•    informatyka.

2.    Do przedmiotów ogólnokształcących, dla których podstawa programowa przewiduje tylko zakres podstawowy należą:

•    wiedza o kulturze,
•    podstawy przedsiębiorczości,
•    wychowanie fizyczne,
•    edukacja dla bezpieczeństwa.

3.    Do przedmiotów ogólnokształcących, dla których podstawa programowa przewiduje tylko zakres rozszerzony należą:

•    historia sztuki,
•    język łaciński i kultura antyczna,
•    filozofia.

Przedmioty wymienione w pkt. 1 ujęte w podstawie programowej w zakresie podstawowym (z wyjątkiem: języka polskiego, języka obcego nowożytnego, matematyki i wychowania fizycznego) oraz  w pkt. 2 należy zrealizować w klasie pierwszej.

Język polski, język obcy nowożytny, matematyka i wychowanie fizyczne, które są ujęte w podstawie programowej w zakresie podstawowym, należy realizować w klasie pierwszej, drugiej i trzeciej. Realizacja przedmiotów wymienionych w pkt. 3 może rozpocząć się w klasie pierwszej, drugiej lub trzeciej.

Realizacja następujących przedmiotów w zakresie rozszerzonym: historia, wiedza o społeczeństwie, geografia, biologia, chemia, fizyka i informatyka powinna być rozpoczęta w klasie drugiej, albo w drugim półroczu klasy pierwszej pod warunkiem, że realizacja tych przedmiotów w zakresie podstawowym zakończyła się w pierwszym półroczu klasy pierwszej.

Realizacja następujących przedmiotów w zakresie rozszerzonym: język polski, język obcy nowożytny i matematyka, powinna rozpocząć się w klasie pierwszej. Każdy z wymienionych tu trzech przedmiotów jest jednym przedmiotem realizowanym albo w zakresie podstawowym albo w zakresie rozszerzonym. Roczna albo końcowa ocena klasyfikacyjna każdego z tych przedmiotów jest jedną oceną. Błędem jest ocenianie ucznia realizującego któryś z tych trzech przedmiotów w zakresie rozszerzonym, oddzielnie za zakres podstawowy i oddzielnie za zakres rozszerzony.

8 kwietnia 2014

Jak w liceum ogólnokształcącym gospodarować godzinami przeznaczonymi na realizację przedmiotów ujętych w podstawie programowej w zakresie rozszerzonym i na przedmioty uzupełniające?

Zgodnie z załącznikiem nr 7 „Ramowy plan nauczania dla liceum ogólnokształcącego …” do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz. U. poz. 204 oraz z 2014 r. poz. 251 i 1993), na realizację przedmiotów w zakresie rozszerzonym i przedmiotów uzupełniających przeznaczonych jest co najmniej 870 godzin w trzyletnim okresie nauczania (ust. 2 załącznika). Ponieważ ww. liczba godzin została obliczona na 30-tygodniowe lata szkolne, oznacza to 29 godzin tygodniowo (870:30=29) w trzyletnim okresie nauczania.
       
Każdy uczeń obowiązany jest do realizacji, wybranych z oferty szkoły, co najmniej dwóch i co najwyżej czterech przedmiotów w zakresie rozszerzonym. Uczeń, który nie realizuje w zakresie rozszerzonym historii, jest obowiązany realizować przedmiot uzupełniający historia i społeczeństwo. Natomiast uczeń, który nie realizuje w zakresie rozszerzonym co najmniej jednego spośród przedmiotów: geografia, biologia, chemia, fizyka, jest obowiązany realizować przedmiot uzupełniający przyroda.
       
Jak z powyższego wynika, uczeń, który realizuje w zakresie rozszerzonym np. historię i geografię, nie ma obowiązku realizacji przedmiotu uzupełniającego historia i społeczeństwo ani przedmiotu uzupełniającego przyroda. Natomiast uczeń, który nie realizuje w zakresie rozszerzonym historii i jednego z przedmiotów: geografia, biologia, chemia, fizyka jest obowiązany realizować dwa przedmioty uzupełniające, tzn. historię i społeczeństwo oraz przyrodę.
       
Na poszczególne przedmioty realizowane w zakresie rozszerzonym przewidziana jest dodatkowa liczba godzin w trzyletnim okresie nauczania. I tak na: język polski, historię, geografię, biologię, chemię, fizykę, historię muzyki, historię sztuki, język łaciński i kulturę antyczną oraz filozofię – po 240 godzin, czyli po 8 godzin tygodniowo w trzyletnim okresie nauczania, a na: język obcy nowożytny, wiedzę o społeczeństwie, matematykę oraz informatykę – po 180 godzin, czyli po 6 godzin tygodniowo w trzyletnim okresie nauczania.
      
Na przedmioty uzupełniające : historia i społeczeństwo oraz przyroda przeznaczonych jest po 120 godzin, czyli po 4 godziny tygodniowo w trzyletnim okresie nauczania, a na pozostałe przedmioty uzupełniające, tzn. na zajęcia artystyczne  i ekonomię w praktyce po 30 godzin , czyli po 1 godzinie tygodniowo w trzyletnim okresie nauczania.
       
Tygodniowy wymiar godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych i zajęć z wychowawcą dla uczniów poszczególnych klas jest określony w ust. 10 załącznika i wynosi:

•    w klasie I – 30 godzin,
•    w klasie II – 32 godziny,
•    w klasie III – 29 godzin.

Jeżeli jest to oddział dwujęzyczny, to tygodniowy wymiar godzin ww. zajęć jest w każdej klasie o 3 godziny wyższy.
       
Dla przykładu:

1.    Oddział (grupa oddziałowa, międzyoddziałowa lub międzyszkolna) uczniów realizuje w zakresie rozszerzonym: język polski, historię i język obcy nowożytny. Zgodnie z opisaną wyżej zasadą ten oddział lub grupa uczniów obowiązana jest realizować przedmiot uzupełniający przyrodę. Na realizację tych czterech przedmiotów należy przeznaczyć łącznie 26 godzin tygodniowo w trzyletnim okresie nauczania (8 + 8 + 6 + 4). Ale minimum godzin na realizację wybranych przedmiotów w zakresie rozszerzonym i na przedmiot uzupełniający wynosi 29 godzin w trzyletnim okresie nauczania. Co więc z tymi trzema pozostałymi godzinami (29 –  26 = 3)?  Dyrektor liceum ogólnokształcącego może te godziny przeznaczyć albo na zwiększenie liczby godzin przedmiotów realizowanych w zakresie rozszerzonym lub przedmiotu uzupełniającego, albo zgodnie z ust. 11 załącznika może wprowadzić dodatkowy przedmiot uzupełniający, dla którego nie została ustalona podstawa programowa, lecz program nauczania tego przedmiotu został włączony do szkolnego zestawu programów nauczania. Takim dodatkowym przedmiotem uzupełniającym może być np. historia mojego miasta.

2.    Oddział (grupa oddziałowa, międzyoddziałowa lub międzyszkolna) uczniów realizuje w zakresie rozszerzonym biologię i chemię. Zgodnie z opisaną wyżej zasadą ten oddział lub grupa uczniów obowiązana jest realizować przedmiot uzupełniający historia i społeczeństwo. Na realizację tych trzech przedmiotów należy przeznaczyć łącznie 20 godzin tygodniowo w trzyletnim okresie nauczania (8 + 8 + 4). Ale minimum godzin na realizację wybranych przedmiotów w zakresie rozszerzonym i na przedmiot uzupełniający wynosi 29 godzin w trzyletnim okresie nauczania. Co więc z tymi dziewięcioma pozostałymi godzinami (29 –  20 = 9)?  Dyrektor liceum ogólnokształcącego może te godziny przeznaczyć albo na zwiększenie liczby godzin przedmiotów realizowanych w zakresie rozszerzonym lub przedmiotu uzupełniającego, albo, zgodnie z ust. 11 załącznika, może wprowadzić dodatkowe przedmioty uzupełniające, dla których nie została ustalona podstawa programowa, lecz programy nauczania tych przedmiotów zostały włączone do szkolnego zestawu programów nauczania.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że dodatkowy przedmiot uzupełniający realizowany przez oddział lub grupę uczniów jest obowiązkowym zajęciem edukacyjnym.

Poza liczbą godzin wynikającą z ramowego planu nauczania, tzn. 91 godzin tygodniowo w trzyletnim okresie nauczania (30 + 32 + 29), dyrektor szkoły może wystąpić do organu prowadzącego o przyznanie dodatkowych godzin (nie więcej niż 3 godziny tygodniowo na oddział w danym roku szkolnym). Godziny te, zgodnie  z § 3 ust. 1, może przeznaczyć na:

1)    okresowe lub roczne zwiększenie liczby godzin wybranych obowiązkowych zajęć edukacyjnych;
2)    realizację następujących dodatkowych zajęć edukacyjnych rozwijających zainteresowania i uzdolnienia uczniów:
a)    zajęć z języka obcego nowożytnego innego niż język obcy nowożytny nauczany obowiązkowo w szkole,
b)    zajęć edukacyjnych, dla których nie została ustalona podstawa programowa, lecz program nauczania tych zajęć został włączony do szkolnego zestawu programów nauczania.
       
Załóżmy, że organ prowadzący wyraził zgodę na te dodatkowe 3 godziny w tygodniu dla oddziału, o którym mowa w pkt 1. Dyrektor szkoły przeznaczył te godziny na wskazane przez niego obowiązkowe zajęcia edukacyjne, wśród których mogą być również dodatkowe przedmioty uzupełniające. Jeżeli ma to miejsce w oddziale klasy II liceum, to tygodniowy wymiar godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych i zajęć  z wychowawcą dla tego oddziału wyniesie:32 + 3 = 35 godzin.
       
Jak z powyższego wynika, dyrektor liceum ogólnokształcącego ma dużą swobodę w możliwościach zagospodarowania zarówno godzin przeznaczonych na przedmioty w zakresie rozszerzonym i przedmioty uzupełniające, jak i godzin przyznanych dodatkowo przez organ prowadzący.

8 kwietnia 2014

Wyjaśnienia dotyczące liczby godzin do dyspozycji dyrektora szkoły, które mogą być przeznaczone wyłącznie na obowiązkowe zajęcia edukacyjne

Zgodnie z ustaloną w ramowych planach nauczania poszczególnych typów szkół zasadą obliczania liczby godzin do dyspozycji dyrektora szkoły, które mogą być przeznaczone wyłącznie na obowiązkowe zajęcia edukacyjne, należy pamiętać o tym, że:

1)    minimalne liczby godzin na poszczególne obowiązkowe zajęcia są obliczone na:

a)    32-tygodniowe lata szkolne w szkole podstawowej gimnazjum, zasadniczej szkole zawodowej, klasie wstępnej liceum ogólnokształcącego z oddziałami dwujęzycznymi i w szkole policealnej,

b)    30-tygodniowe lata szkolne w liceum ogólnokształcącym i technikum;

2)    liczba faktycznych tygodni nauki w każdym roku szkolnym wynosi od 35 do 37 (z wyjątkiem III klasy liceum ogólnokształcącego i IV klasy technikum, w których jest po około 28 tygodni nauki);

3)    w każdym roku szkolnym jest więc kilka „wolnych” tygodni nauki w czasie których:

a)    realizowany jest ustalony na początku roku szkolnego tygodniowy rozkład obowiązkowych zajęć,

albo

b)    realizowane są obowiązkowe zajęcia w innych formach niż zajęcia klasowo-lekcyjne ( zwane w niektórych szkołach tygodniami „specjalnymi”, w których odbywają się zajęcia, w czasie których realizowana jest podstawa programowa kształcenia ogólnego dla danego etapu edukacyjnego, ale w formie np. zajęć przyrodniczych w terenie, wycieczek do muzeów, zakładów pracy, instytucji naukowych itp.).

Gimnazjum

Na obowiązkowe zajęcia (tzn. na obowiązkowe zajęcia edukacyjne i zajęcia z wychowawcą) przeznacza się w trzyletnim okresie nauczania co najmniej 2 825 godzin w czasie 32 tygodni nauki w każdym roku szkolnym, a mianowicie:

•    jęz. polski – co najmniej 450 godzin
•    dwa języki – co najmniej 450 godzin
•    muzyka – co najmniej 30 godzin
•    plastyka – co najmniej 30 godzin
•    historia – co najmniej 190 godzin
•    wos – co najmniej  65 godzin
•    geografia – co najmniej 130 godzin
•    biologia – co najmniej 130 godzin
•    chemia – co najmniej 130 godzin
•    fizyka – co najmniej 130 godzin
•    matematyka – co najmniej 385 godzin
•    informatyka – co najmniej 65 godzin
•    wych. fiz. – co najmniej 385 godzin
•    eduk. dla bezp. – co najmniej 30 godzin
•    zaj. artyst. – co najmniej 65 godzin
•    zaj. techn. – co najmniej 65 godzin
•    zaj. z wych. – co najmniej 95 godzin

razem – co najmniej 2 825 godzin.

2.825 godzin to minimalna liczba godzin obowiązkowych zajęć obliczona na 32- tygodniowe okresy nauki w każdym z trzyletnich okresów nauczania.

Suma obowiązkowych zajęć w ciągu tych 32 tygodni nauki w poszczególnych klasach to 29+30+31= 90 godzin tygodniowo, co oznacza, że w tym czasie powinno być 32 x 90 godzin = 2 880 godzin.

Tak więc dyrektor gimnazjum już „na starcie” ma do swojej dyspozycji 2880-2825= 55 godzin na trzyletni cykl kształcenia, które może przeznaczyć na zwiększenie liczby godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych.

Przyjmując w każdym roku szkolnym 36 tygodni nauki – maksymalna liczba godzin w trzyletnim okresie nauczania wyniesie:

(29+30+31) x 36 = 90 x 36 = 3 240 godzin

Czyli godzin do dyspozycji dyrektora będzie: 3 240 – 2 880 = ok. 360.

Tę liczbę godzin pozostającą do dyspozycji dyrektora szkoły można przeznaczyć albo na organizowanie 4 tygodni „specjalnych”, a w przypadku opisanym w pkt 3a (tygodniowy rozkład zajęć obowiązuje przez wszystkie tygodnie nauki w każdym roku szkolnym – czyli przez 36 tygodni) będzie ona przeznaczona na obowiązkowe zajęcia, a mianowicie:

4 tyg. X 29 godz. (klasa I) + 4 tyg. X 30 godz. (klasa II) + 4 tyg. X 31 godz. (klasa III)= 116+120+124= 360 godzin.

Godziny do dyspozycji dyrektora szkoły wynikające z art. 42 ust. 2 pkt 2 Karty Nauczyciela nie mogą być przeznaczane na zwiększenie liczby godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych.

Liceum ogólnokształcące

Na obowiązkowe zajęcia (tzn. na obowiązkowe zajęcia edukacyjne i zajęcia z wychowawcą) przeznacza się w trzyletnim okresie nauczania co najmniej 2 825 godzin w czasie 32 tygodni nauki w każdym roku szkolnym, a mianowicie:

  • jęz. polski – co najmniej 360 godzin
  • dwa języki – co najmniej 450 godzin
  • wiedza o kulturze – co najmniej 30 godzin   
  • historia – co najmniej 60 godzin
  • wiedza o społecz. – co najmniej 30 godzin
  •  podstawy przedsięb. – co najmniej 60 godzin   
  • geografia – co najmniej 30 godzin
  • biologia – co najmniej 30 godzin
  • chemia – co najmniej 30 godzin
  • fizyka – co najmniej 30 godzin
  • matematyka – co najmniej 300 godzin
  • informatyka – co najmniej 30 godzin
  • wych. fiz. – co najmniej 270 godzin
  • eduk. dla bezp. – co najmniej 30 godzin
  • przedmioty w zakresie rozszerzonym + przedmioty uzupełniające – co najmniej 870 godzin
  • zaj. z wych. – co najmniej 90 godzin

razem – co najmniej 2 700 godzin

2.700 godzin to minimalna liczba godzin obowiązkowych zajęć obliczona na  30- tygodniowe okresy nauki w każdym z trzyletnich okresów nauczania.

Suma obowiązkowych zajęć w ciągu tych 30 tygodni nauki w poszczególnych klasach to 30+32+29= 91 godzin tygodniowo, co oznacza, że w tym czasie powinno być 30 x 91 godzin = 2 730 godzin.

Tak więc dyrektor liceum ogólnokształcącego już „na starcie” ma do swojej dyspozycji 2730-2700= 30 godzin na trzyletni cykl kształcenia, które może przeznaczyć na zwiększenie liczby godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych.

Przyjmując w dwu pierwszych latach szkolnych po 36 tygodni nauki, a w trzecim roku 28 tygodni nauki – maksymalna liczba godzin w trzyletnim okresie nauczania wyniesie:

(30 + 32) godz. x 36 + 29 godz. x 28 = 3 044 godziny

Czyli godzin do dyspozycji dyrektora będzie: 3 044 – 2 730 = 314.

Tę liczbę godzin pozostającą do dyspozycji dyrektora szkoły można przeznaczyć albo na organizowanie tygodni „specjalnych”, a w przypadku opisanym w pkt 3a (tygodniowy rozkład zajęć obowiązuje przez wszystkie tygodnie nauki w każdym roku szkolnym – czyli przez 36 tygodni w dwóch pierwszych latach nauki i 28 tygodni       w trzecim roku nauki) będzie ona przeznaczona na obowiązkowe zajęcia ujęte  w tygodniowych rozkładach zajęć, a mianowicie:

 5 tyg. x 30 godz. + 5 tyg. x 32 godz. = 310 godz.

Godziny do dyspozycji dyrektora szkoły wynikające z art. 42 ust. 2 pkt 2 Karty Nauczyciela nie mogą być przeznaczane na zwiększenie liczby godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych.

Idź do góry
Matura